काठमाडौं – कर्णाली प्रदेशका जिल्लाहरूको विद्युत् आपूर्तिलाई भरपर्दो, गुणस्तरीय र पर्याप्त बनाउने लक्ष्यसहित अघि बढाइएको कोहलपुर–सुर्खेत १३२ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन निर्माण सम्पन्न भएको छ । उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष तथा पूर्व ऊर्जामन्त्री कुलमान घिसिङले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया जनाउँदै उक्त आयोजना सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा खुशी व्यक्त गरेका छन् ।
घिसिङका अनुसार नेपाल सरकार र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको संयुक्त लगानीमा निर्माण भएको यो आयोजनासँगै कर्णाली प्रदेशमा पहिलोपटक १३२ केभी प्रसारण लाइन पुगेको छ । उनले यसलाई कर्णालीको विद्युत् आपूर्तिमा दीर्घकालीन सुधार ल्याउने महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा उल्लेख गरेका छन् ।
“चुनौतीबीच पनि आयोजना सफल”
घिसिङले भने, म प्राधिकरणको नेतृत्वमा रहेका बेला ठेक्का सम्झौता गरी अघि बढाइएको यो आयोजना कठिन भूगोल, वन क्षेत्रको जग्गा प्रयोग, रुख कटान प्रक्रिया, राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्र, स्थानीय अवरोधजस्ता चुनौतीका बाबजुद पनि सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छन् । यस्ता जटिल प्रक्रियाका कारण प्रसारण लाइन निर्माणमा लामो समय लाग्ने भए पनि समन्वय र निरन्तर प्रयासबाट आयोजना अन्ततः सम्पन्न भएको उनको भनाइ छ ।
उनले कर्णाली क्षेत्रका लागि यस्तो प्रसारण लाइन निर्माण हुनु केवल भौतिक पूर्वाधार मात्रै नभई प्रदेशको आर्थिक–सामाजिक विकाससँग जोडिएको ऊर्जा मेरुदण्ड भएको पनि बताएका छन् । उनका अनुसार प्रसारण लाइनको पहुँच विस्तारसँगै उद्योग, सेवा क्षेत्र, पर्यटन तथा कृषि प्रशोधनजस्ता क्षेत्रमा समेत ऊर्जा उपलब्धता सहज हुनेछ ।
३३ केभी लाइनको सीमितताले समस्या
घिसिङका अनुसार यसअघि २०६४ सालदेखि कोहलपुरबाट लगिएको ३३ केभी लाइनमार्फत सुर्खेत, दैलेख, कालिकोट, जुम्ला, मुगु लगायत कर्णालीका जिल्लामा विद्युत् आपूर्ति हुँदै आएको थियो । तर ३३ केभी लाइनको क्षमता सीमित भएकाले ती जिल्लामा लो भोल्टेज, बारम्बार अवरोध, तथा अस्थिर आपूर्तिको समस्या देखिँदै आएको थियो । विशेषगरी सुक्खा मौसममा माग बढ्दा र प्राविधिक क्षमतामा दबाब पर्दा विद्युत् सेवा नियमित हुन नसक्ने अवस्था रहेको घिसिङले उल्लेख गरेका छन् ।
उनका अनुसार कर्णालीका धेरै स्थानमा घरायसी प्रयोजनमा समेत पर्याप्त विद्युत् नपुग्ने, व्यापारिक क्षेत्रमा सेवा विस्तार गर्न कठिन हुने तथा सरकारी कार्यालय, स्वास्थ्य संस्था र विद्यालयसम्म विद्युत् सेवा स्थिर नहुनु ठूलो समस्या थियो । यही अवस्थालाई सुधार गर्न उच्च क्षमताको प्रसारण लाइन निर्माण अपरिहार्य बनेको थियो ।
आपूर्ति मात्रै होइन, कर्णालीको जलविद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्ने आधार
घिसिङले १३२ केभी प्रसारण लाइन सञ्चालनमा आएपछि विद्युत् आपूर्ति पर्याप्त, सुरक्षित, भरपर्दो र गुणस्तरीय हुने मात्र नभई, कर्णाली क्षेत्रमा उत्पादन हुने जलविद्युतलाई राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा जोड्ने पूर्वाधारसमेत तयार भएको बताएका छन् । यसले कर्णालीलाई ऊर्जा उपभोग गर्ने मात्र होइन, भविष्यमा उत्पादन र निर्यातमा पनि योगदान दिन सक्ने प्रदेशका रूपमा स्थापित गर्ने सम्भावना बढाउने उनको भनाइ छ ।
उनका अनुसार कर्णालीमा जलविद्युत् उत्पादनका सम्भावना धेरै भए पनि प्रसारण पूर्वाधार कमजोर हुँदा धेरै आयोजना अघि बढ्न नसक्ने अवस्था थियो । अब १३२ केभी प्रसारण लाइन विस्तारसँगै नयाँ आयोजना थपिँदै जाँदा त्यसको विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोड्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
सुर्खेत–दैलेख खण्ड अझै निर्माणाधीन
घिसिङले आयोजना अन्तर्गत सुर्खेत–दैलेख खण्ड भने अझै निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको बताएका छन् । बाँकी खण्ड पनि छिटो सम्पन्न गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै उनले आयोजना व्यवस्थापन टोली, समन्वय गर्ने जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरू, डिभिजन वन कार्यालयहरू, स्थानीय तह, राजनीतिक दल तथा स्थानीय बासिन्दाको भूमिकाप्रति धन्यवाद व्यक्त गरेका छन् ।
उनले सबै सरोकारवालाको सहयोग र समन्वयकै कारण कठिन परिस्थितिमा पनि आयोजना सफल भएको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा बाँकी काम पनि छिटो सम्पन्न गरी कर्णालीका सबै जिल्लामा स्थिर विद्युत् सेवा सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
