म्याग्दी — भारत र चीन जोड्ने राष्ट्रिय महत्वको कालीगण्डकी कोरिडोर अन्तर्गतको बेनी–जोमसोम–कोरला सडक खण्डमा पर्ने रघुगङ्गा गाउँपालिका–२ सिरुबारीमा ‘बेञ्चिङ’ विधिबाट पहिरो नियन्त्रणको काम सुरु गरिएको छ ।
भिरालो जमिनलाई सिँढी जस्तो तहमा काटेर स्थिर बनाउने यो प्रविधिलाई प्राविधिक भाषामा ‘बेञ्चिङ’ भनिन्छ, जसले माथिबाट खस्ने पहिरोलाई सिधैँ सडकमा झर्न नदिई चरणबद्ध रूपमा रोक्ने काम गर्छ ।
अस्थायी उपायमार्फत यातायात सहज बनाउने लक्ष्य
बेनी–जोमसोम–कोरला सडक आयोजनाले वर्षायाममा बारम्बार सडक अवरुद्ध हुने समस्यालाई तत्काल समाधान गर्न कम लागतको अस्थायी उपायका रूपमा यो विधि अपनाएको हो । आयोजना प्रमुख तेजस्वी शर्मा का अनुसार सिरुबारी क्षेत्रमा अस्थायी रूपमा पहिरो नियन्त्रण गरी आगामी वर्षायाममा नियमित यातायात सञ्चालन सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
उनका अनुसार ३०० मिटर क्षेत्रमा फैलिएको ठूलो पहिरोको दीर्घकालीन समाधानका लागि करिब रु ६० करोड आवश्यक पर्ने भए पनि बजेट अभावका कारण तत्काल समाधान सम्भव नभएपछि आन्तरिक स्रोतबाट अस्थायी नियन्त्रणको काम थालिएको हो ।
जोखिमयुक्त भौगोलिक अवस्था
सिरुबारी क्षेत्रमा सडकभन्दा करिब एक किलोमिटर माथिसम्मको जमिन अस्थिर भई पहिरोमा परिणत भएको छ भने तलतर्फ कालीगण्डकी नदी बग्ने भएकाले जोखिम झन् बढेको छ । पछिल्ला तीन वर्षदेखि वर्षायाममा यहाँ दैनिकजसो पहिरो खस्ने र सडक अवरुद्ध हुने समस्या दोहोरिँदै आएको छ ।
यसले गर्दा कोरला नाका हुँदै आउने मालवाहक कन्टेनर, मुस्ताङ जाने पर्यटक, तीर्थयात्री तथा स्थानीय बासिन्दा बीच बाटोमै अलपत्र पर्ने गरेका छन् ।
प्राविधिक उपाय र संरचना
हाल सडकभन्दा माथिल्लो भागमा दुई स्थानमा डोजर प्रयोग गरी जमिन सम्याएर पहिरोलाई सिधैँ सडकमा खस्न नदिने संरचना तयार पारिएको छ । करिब १७ मिटर फराकिलो बनाइने सडकमा डिलतर्फ ७ मिटर खाली राखी बाँकी १० मिटर क्षेत्रमा पर्खाल निर्माण गरेर पहिरो थुप्रिने सुरक्षित क्षेत्र बनाइने योजना रहेको आयोजना प्रमुखले जानकारी दिए ।
दीर्घकालीन समाधानको चुनौती
यद्यपि ‘बेञ्चिङ’ विधि तत्कालका लागि प्रभावकारी देखिए पनि यो पूर्ण दीर्घकालीन समाधान होइन । विज्ञहरूका अनुसार ठूलो बजेटसहित रिटेनिङ वाल, ड्रेनेज व्यवस्थापन र जैविक प्रविधिको प्रयोग गरेर मात्रै यस्तो भौगोलिक जोखिम स्थायी रूपमा न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ ।
