काभ्रेपलाञ्चोक, – पटकपटकको बाढीपहिरोले क्षतिग्रस्त बिपी राजमार्गको स्थायी पुनर्निर्माण कार्य धमाधम जारी छ । नेपालका मध्यपहाडी र पूर्वी क्षेत्रलाई सङ्घीय राजधानी काठमाडौँसँग जोड्ने छोटो दूरीको प्रमुख मार्ग रहेको यस राजमार्गको तीन ठूला सडकखण्डमा पुनर्निर्माणलाई तीव्रता दिइएको छ, डिभिजन सडक कार्यालय भक्तपुरले जानकारी दिएको छ ।
कार्यालय प्रमुख सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर सुमन योगेशका अनुसार, जोखिमयुक्त स्थानमा पूर्वाधार निर्माण छिट्टै सकिने र निर्माणकै क्रममा राजमार्गबाट यातायात सञ्चालन हुने गरी योजना गरिएको छ । “हालसम्म तीन ठेक्का लागेका खण्डमा २५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ । सडक पुनर्निर्माण दुई वर्षभित्र सक्ने लक्ष्य राखिएको छ,” उनले भने, ।
संरचना र प्रविधि सुधार
गत वर्ष र यस वर्षको बाढीले वासआउट (सडक पूर्ण क्षति) गरेको स्थानमा अब क्षति नगर्ने संरचना निर्माणका लागि आधुनिक डिजाइन अपनाइएको छ । चौकीडाँडा, चारसयबेँसी, भकुण्डेबेँसी, डालाबेँसी, मङ्गलटार खण्डमा ‘आरसिसी’ पर्खाल र पुलसहितको संरचना निर्माण भइरहेको छ। यससँगै सडक चौडा बनाउने र दुई लेनमा स्तरोन्नति गर्ने काम पनि सुरु भइसकेको छ ।
“पुनर्निर्माण हुने सडकखण्डमा दुई लेनको सडक निर्माण गरिने छ। यसभित्र रहेका पुललाई पनि दुई लेनमा विस्तार गर्ने योजना छ,” योगेशले थपे। पाँचवटा पुललाई दुई लेनमा परिणत गर्नेसमेत योजना गरिएको छ ।
ठेक्का र वित्तीय व्यवस्थापन
डालाबेँसी–चारसयबेँसी (८.०५ किमी)ः खानी–एवन कमलजीत जेभी, रु १ अर्ब ४२ करोड ३७ लाख, चारसयबेँसी–भकुन्डेबेँसी (११.०८ किमी)ः लामा–नवकान्तिपुर जेभी, रु १ अर्ब ३३ करोड ५३ लाख, नेपालथोक–बर्खेखोला (४.९ किमी)ः खरिढुङ्गा–घिसिङ–क्षितिज जेभी, रु ६१ करोड, बर्खेखोलादेखि पिप्लेसम्मको ३.२ किमी सडक जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका)ले रु २ अर्ब ६३ करोड बराबरको अनुदानमा निर्माण गर्ने सम्झौता भइसकेको छ ।
कुल २९.५ किमी क्षतिग्रस्त सडकखण्डको पुनर्निर्माणका लागि सरकारले रु ८ अर्ब ५० करोड स्रोत स्वीकृति दिएको छ। यसमा काभ्रेपलाञ्चोकका तीन सडकखण्डमा रु ७ अर्ब ५० करोड र सिन्धुलीको एक सडकखण्डमा रु एक अर्ब विनियोजन गरिएको छ।
आर्थिक र क्षेत्रीय महत्व
बिपी राजमार्ग (धुलिखेल–सिन्धुली–बर्दिबास १६० किमी) २०५३/०५४ बाट जापान सरकारको अनुदान सहयोगमा निर्माण सुरु भएको थियो । असार २०७२ मा खण्डखण्ड पूरा गरी नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गरिएको यस राजमार्गले मध्यपहाडी र पूर्वी नेपालसँग राजधानी काठमाडौँलाई जोड्ने छोटो मार्गको रूपमा व्यवसाय, आवागमन र क्षेत्रीय विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
विशेषज्ञहरूले पुनर्निर्मित राजमार्गले केवल यातायात सुधार मात्र नभई, बाढी जोखिम न्यूनिकरण, आर्थिक गतिविधि विस्तार र पूर्वाधारको दीगो विकास सुनिश्चित गर्ने बताएका छन्।
यदि चाहनु भयो भने म यसलाई ग्राफिक्स र ठेक्का वितरण सहितको फ्रन्ट–पेज इन्फोग्राफिकसहितको संस्करण पनि तयार पार्न सक्छु, जसले आर्थिक पाठकलाई सहज बुझ्न मद्दत पुर्याउँछ ।
