ढोरपाटन – बागलुङको काठेखोला गाउँपालिका–७ स्थित रेशगाउँ, जुन केही वर्षअघिसम्म बसाइँसराइका कारण क्रमशः रित्तिँदै गएको र बाँझो जमिन तथा झाडीले ढाकिँदै गएको गाउँका रूपमा चिनिन्थ्यो, अहिले भने चियाखेतीका कारण नयाँ पहिचानसहित पुनर्जीवित हुँदै गएको छ । वडाध्यक्ष प्रेम लामिछानेको पहलमा सुरु गरिएको चियाखेतीले अहिले गाउँको स्वरूप मात्र होइन, स्थानीय जीवनशैली र अर्थतन्त्रमै उल्लेखनीय परिवर्तन ल्याउन थालेको छ ।
सात वर्षअघि ताराखोला गाउँपालिकाको सिरुबारीबाट करिब ३० हजार चिया बिरुवा ल्याएर जनकल्याण आधारभूत विद्यालयको ३५ रोपनी जग्गामा परीक्षण स्वरूप चियाखेती सुरु गरिएको थियो । सुरुमा धेरैले यस प्रयासलाई शंका र संशयका दृष्टिले हेरे पनि बिरुवाको राम्रो वृद्धि र उत्पादन सुरु भएपछि गाउँमा आशा र विश्वास बढ्दै गएको हो। विस्तारै त्यही आशा व्यवहारमा परिणत हुँदै गएपछि अहिले गाउँका खाली जमिनमा समेत चिया विस्तार हुँदै गएको छ ।
वडाध्यक्ष लामिछानेका अनुसार पहिले बाँझो र झाडीले ढाकिएको जमिन अहिले हरियाली चियाबारीमा रूपान्तरण हुँदै गएको छ, जसले गाउँमा आर्थिक सम्भावनासँगै बसाइँसराइ रोक्ने आशा पनि जगाएको छ । उनका अनुसार चियाखेती अहिले गाउँका धेरै परिवारका लागि आयआर्जनको महत्वपूर्ण स्रोत बन्दै गएको छ र व्यक्तिगत रूपमा समेत स्थानीयले आफ्ना जमिनमा चियाका बिरुवा रोप्न थालेका छन् ।
रेश साना किसान सहकारी संस्थामार्फत व्यवस्थित रूपमा अघि बढाइएको यस चियाखेतीमा अहिले टिङरिङ, बौर, फलायडाँडा लगायत क्षेत्रका करिब ३०० रोपनी जमिन समेटिएको छ, जसमा करिब २८० परिवार प्रत्यक्ष रूपमा आबद्ध छन् । वर्षको नौ महिना चिया टिप्न सकिने यस खेतीबाट उत्पादन भएको चिया प्रतिकिलो करिब दुई हजार रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ भने यस वर्ष मात्र करिब २० लाख रुपैयाँ बराबरको चिया बिक्री हुने अनुमान गरिएको छ ।
उत्पादन राम्रो भए पनि प्रशोधन मेसिनको अभावले केही चुनौती भने रहेको सहकारीका अध्यक्ष उजेली शर्माले बताएका छन् । यद्यपि बजारको समस्या नभएको र बागलुङ, पोखरा तथा काठमाडौँसम्म यहाँको चिया पुग्न थालेको उनको भनाइ छ ।
स्थानीय जनकल्याण आधारभूत विद्यालयका अध्यक्ष डम्मरबहादुर थापाले पनि चियाखेतीले गाउँमा नयाँ उत्साह ल्याएको उल्लेख गर्दै विद्यालयको बाँझो जग्गाबाटै अहिले आर्थिक लाभ हुन थालेको बताएका छन् । उनका अनुसार सामूहिक प्रयास र एकताका कारण नै रेशगाउँले यस्तो सकारात्मक परिवर्तन देख्न पाएको हो ।
यसरी केही वर्षअघि बसाइँसराइको चपेटामा परेको रेशगाउँ अहिले हरियाली चियाबारी, आर्थिक सम्भावना र गाउँमै रोजगारी सिर्जनाको उदाहरण बनेको छ, जसले स्थानीय जीवनमा मात्र होइन, समग्र गाउँको पहिचानमै नयाँ अध्याय थपिदिएको छ ।
